Dostosowanie BHP do sytuacji związanej z pandemią SARS-COV-2

2020-04-16

Możliwość polecenia pracownikowi świadczenia pracy zdalnej 

Specustawa z dnia 7.03.2020 r. stanowi o tym, że pracodawca może nakazać pracownikowi świadczyć pracę zdalnie, tj.  pracę w oznaczonym czasie, określoną w umowie i poza miejscem jej stałego wykonywania (potocznie zwana „home office”). Pracodawca może zlecić wykonywanie pracy zdalnie, nawet gdy z umowy o pracę wynika, że jest ona świadczona w jego siedzibie. Ustawodawca daje  pracodawcy możliwość jednostronnego skierowania pracownika (w trybie polecenia służbowego) do wykonywania pracy poza zakładem pracy. Nie jest wymagana do tego zgoda pracownika. Należy przy tym pamiętać, że praca zdalna to nie to samo co telepraca, dlatego też zasady bezpieczeństwa i higieny pracy nie regulują wprost takiej formy jej świadczenia. Dlatego też w kwestii zachowania reguł BHP mogą pojawić się problemy m. in. z:

  • odpowiedzialnością pracodawcy za miejsce pracy pracownika podczas pracy zdalnej (czy spełnia wymogi BHP),
  • zapewnieniem sprzętu i urządzeń, jak również oprogramowania, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej lub ewentualnym wykorzystaniem prywatnego sprzętu komputerowego i urządzeń pracownika do pracy zdalnej (czy sprzęt jest odpowiednio zabezpieczony i jego stan techniczny nie zagraża pracownikowi),
  • nadzorem przełożonych nad pracą pracownika,
  • odpowiedzialnością w razie wypadku przy pracy.

Z uwagi na to, że praca zdalna nie jest uregulowana w Kodeksie Pracy – przepisy dotyczące zasad BHP nie mają do niej zastosowania. Jeżeli z inicjatywą w sprawie zdalnego wykonywania pracy w domu występuje pracownik, bezpieczniej dla pracodawcy będzie, jeżeli pracownik złoży oświadczenie, że będzie wykonywał pracę w sposób zgodny z przepisami BHP. Z perspektywy pracodawcy warto jednak uregulować tę kwestie w prawie wewnątrzzakładowym jak np. regulamin pracy. W ramach takiej procedury, pracodawca powinien szczegółowo uregulować kwestię wnioskowania i udzielania (wycofania) zgody na pracę z domu oraz przypadki, w których korzystanie z tej formy jest zabronione. Regulacje dotyczące "home office” powinny również określać:

  • sposób realizacji prawa pracownika do bezpiecznych warunków pracy, w tym zapewnienie takiemu pracownikowi odpowiedniego stanowiska pracy, które ma być zorganizowane zgodnie z przepisami i zasadami bhp,
  • zasady wyposażenia stanowiska pracy w odpowiedni sprzęt, jego konserwację i naprawy oraz
  • zasady kontroli warunków bezpieczeństwa pracy - przy czym należy ustalić takie zasady kontroli, by wykonywanie czynności kontrolnych nie naruszało prywatności pracownika i jego rodziny, ani nie utrudniało korzystania z pomieszczeń domowych w sposób zgodny z ich przeznaczeniem. 

Możliwość mierzenia temperatury ciała osobom wchodzącym na teren zakładu pracy pod rygorem odmowy wpuszczenia na teren zakładu pracy

Pracodawca zobowiązany jest do ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, a także ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa  i higieny w zakładzie pracy. W kontekście pandemii SARS CoV-2, zagrożenie wirusem pochodzi od każdego człowieka, a zatem kontroli mogą być poddani nie tylko pracownicy ale też pracownicy tymczasowi, kontrahenci, podwykonawcy i wszelkie inne osoby które wchodzą na teren zakładu pracy. Dopuszczalność takiej kontroli winna jednak wynikać z aktu prawa wewnątrzzakładowego (np. zarządzenie), który powinien być podany do powszechnej  wiadomości.  Warto też mieć na uwadze, że sam pomiar temperatury ciała bez utrwalenia tych danych, nie stanowi  przetwarzania danych w rozumieniu RODO. Niemniej jednak dopuszcza się możliwość czasowego gromadzenia takich danych ale zaleca się prewencyjnie aby uzyskać zgodę kontrolowanego na przetwarzanie danych. Pracownik obowiązany jest współdziałać z pracodawcą w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. 

Zapraszamy do lektury całego artykułu: